در زير جدولی از اسمی فارسی و علمی دوزيستان ايران آمده است. همچنين من براساس مطالب و اطلاعات بدست آمده من وضعيت حفاظتی را که برای هر گونه می تواند وجود داشته باشد بطور پيشنهادی ذکر نموده ام البته اين پيشنهاد بر مبنای اطلاعات سايت IUCN که وضعيت اين گونه ها را در سطح جهانی ذکر نموده بازيابی شده اند. در بسياری از گونه های ايران تخريب زيستگاه ها و آلودگی عامل مهمی در کاهش جمعيت اين گونه ها بوده است.

در سايت دوزيستان که در پيوند ها آمده است جدولی از نام علمی دوزيستان ايران آورده شده من بايد اين جدول را در مطالب پيشين برای شما در وبلاگ قرار می‌دادم اما نیاز به کمی تغییر داشت و در نتیجه کمی زمان برد تا جدول آماده شود. در اين مطلب پيش از اينکه شرحی از ديگر گونه‌ها بدهم اين جدول را آورده‌ام و بزودی جدولی ديگر از نام گونه‌ها به فارسی در کنار نام علمی در وبلاگ قرار خواهم داد همچنين هرکدام از شما دوستان که اطلاعاتی در رابطه با دوزيستان ايران داريد و يا اسمی محلی آنها را می‌دانيد خوشحال می شوم که انها را از طريق email و با عنوان دوزيستان ايران برای من بفرستيد تا در وبلاگ با نام خودتان، آن اطلاعات را در اختيار ديگر دوستان قرار دهم.

جدول نام علمی دوزيستان ايران    

    در مطلب پيشين اشاره‌ای به رده دوزيستان نموديم، همچنين اشاره‌ای به راسته‌های دوزيستان ايران کرديم. با توجه به اينکه در اين وبلاگ سعی شده اطلاعات دوزيستان به شکلی علمی و همچنين به زبان ساده بيان گردد و از سويي ديگر اين اطلاعات مربوط به دوزيستان ايران باشد. همانطور که اشاره شد اين رده در ايران دارای دو راسته دوزيستان دم‌دار و دوزيستان بی‌دم می‌باشند که راسته اول سمندرها و راسته دوم دو گروه عمده قورباغه‌ها و وزغ‌ها را شامل می‌شوند. در مجموع ايران 22 گونه دوزيست دارد که اسامی علمی آنها را می‌توان در سايت amphibiaweb (آدرس سايت در لينک‌ها موجود است) مشاهده نمود. همچنين اطلاعات مفيدی در رابطه با اين گونه‌ها در سايت شامل عکس، توصيف و زيست‌شناسی اين گونه‌ها را می‌توان در اين سايت مشاهده نمود. 7 گونه سمندر، 5 گونه قورباغه و 10 گونه ديگر را وزغ‌ها تشکيل می‌دهند. متاسفانه بسياری از گونه‌های دوزيستان ايران در خطر انقراض قرار دارند، چراکه زيستگاه‌های آنها در ايران در حال تخريب هستند و همچنين برخی از آنها مانن سمندر لرستانی توسط افراد سود جو و با استفاده از کمبود اطلاعات مردم بعنوان گونه‌های خارجی در آکواريوم فروشی‌ها به فروش می‌رسند که اغلب اين جانوران به دليل شرايط نامساعد زندگی پس‌ از مدتی خواهند مرد. در رابطه با صيد، فروش و ديگر تهديداتی که اين جانوران را تهديد می‌کند پس از معرفی گونه‌های ايران بطور مفصل صحبت خواهيم کرد. در اين مطلب يکی از گونه‌های دوزيستان را معرفی می نماييم.

 سمندر جويباری Paradactylodon persicus

اين گونه يکی از دو گونه سمند جنس پاراداکتيلودون است و از گونه‌های کمياب و در معرض خطر بوده که تنها در رشته‌کوه‌های شمالی البرز زيست می‌نمايد و در ديگر مناطق ايران و دنيا يافت نمی‌گردد. رنگ بدن اين گونه بنفش و با خال (لکه‌های) تيره بوده و از حشرات و لاروهای آنها و برخی از ديگر بی‌مهرگان مانند کرم‌خاکی تغذيه می‌کند. اين گونه در آبهای سرد زيست می‌نمايد لازم به ذکر است که تمامی سمندرها در آب و هوای مرطوب و سرد و در نيم کره شمالی زيست می‌نمايند تنها گونه سمندر که در نواحی شمالی نيم کره جنوبی زيست می‌نمايدگونه‌ای است که در ارتفاعات کوه‌های مکزيک زيست می‌نمايد. حداکثر طول اين گونه به حدود 26 تا 30 سانتی متر می‌رسد و در جويبارهای سرد کوهستانی زيست می‌نمايد اين گونه شب فعال بوده و در آب در بين گياهان آبزی و زير برگ های پوسيده درختان در جنگلهای مرطوب شمالی به جستجوی غذا می‌پردازد. اطلاعات بيشتر در رابطه با اين گونه را در مطلب آينده می‌توانيد مطالعه نماييد.

 ایران کشوری گسترده بوده و که تنوع بسیار گسترده ای را در آن شاهد هستیم. از یک سو شمال کشور باقیمانده جنگلهای هیرکانی بوده که راهرویی باریک و منحصر بفرد را اسجاد نموده است. تنوع زیستگاهی بالای این کشور موجب شده تا تنوع جانوری منحصر به فردی را نسبت به کشورهای همسایه ایجاد نموده است. همچنین این کشور در مسیر پراکنش جانوران بعنوان چهار راهی که دو سوی آن به دنیای قدیم (Palearctic)،يک سوی آن به آفروتروپيکال يا اتیوپي (Ethiopian) و سوی ديگر  به  اورينتال (Oriental) در علم جغرافيايی جانوری شناخته می شود. ازاينرو  گونه های جانوری گوناگونی که برخی نماینده فون جانوری مناطق جغرافياي جانوری ذکر شده و همچنين برخی گونه های بومی (endemic) هستند را می توان در اين سرزمين زيبا يافت. گروهی از اين جانوران که در ايران با کم لطفی مردم مواجه بوده و هستند دوزيستان می باشند. اين گروه از جانوران در طبقه بندی جانوری گروهی مجزا را تشکيل داده که در اصطلاح علم جانورشناسی آنرا رده دوزيستان (Class Amphibia) می نماند. اين گروه از رده خزندگان که شامل مارمولک ها، لاک پشت ها و مارها می باشد کاملا جدا می گردد. اغلب دوزیستان فاقد فلس بوده و تنها یک راسته (Order Gymnophiona or Apoda) از آنها به نام دوزيستان بدون دست و پا که ظاهری شبیه مار و يا بهتر است بگوييم شبیه به یک کرم بزرگ را دارند دارای فلس هستند این گونه ها در مناطق استوايي زيست می نمايند. از اين راسته در ایران گونه ای وجود ندارد. راسته دیگر راسته دوزیستان دم دار (Order Urodela or Caudata) بوده که در ایران ۷ گونه از این گونه های بسیار زیبا زیست می نمایند و آخرین راسته این خانواده را دوزیستان بدون دم (Order Anura or Salientia) تشکیل داده که شناخته شده ترین گونه ها یعنی فورباغه ها و وزغ ها را شامل می گردد(۱۵ گونه از این راسته در ایران زیست می نماید). در آینده در رابطه با این دو راسته در ایران بیشتر صبحت خواهیم کرد.